Tekla Haimanot

Van heiligen worden de wonderbaarlijkste daden vermeld in hun legenden. Zo ook van het leven van Tekla Haimanot, een belangrijke heilige in de Kerk van Ethiopië. In elke Ethiopische kerk is een afbeelding van hem te vinden. Hij ligt begraven in de crypte onder de kerk van Debre Libanos, waardoor de plaats een druk bezocht bedevaartsoord is geworden.

Het leven van Tekla Haimanot start als een kopie van het leven van Jezus. Zijn vader heette Jozef en was timmerman, Maria was zijn moeder. Enkele dagen voor zijn geboorte werd hij aangekondigd door een prachtig lichtschijnsel boven zijn ouderlijk huis. Het bleef schijnen totdat hij was geboren. Veertig dagen na zijn geboorte moest hij worden gedoopt. Het is gebruikelijk in Ethiopië dat een jongen na veertig en een meisje na tachtig dagen wordt gedoopt. Toen de priester het kind wilde dopen, raakte hij zo onder de indruk van de natuurlijke schoonheid van het kind dat hij diep verzonken in bewondering het kind uit zijn handen liet vallen. Het zou Tekla Haimanots dood geweest zijn, maar onzichtbare handen hielden hem vast zodat hij net boven de harde vloer bleef zweven.

Vele geloven dat Tekla Haimanot de duivel bekeerde en hem zover kreeg dat hij veertig dagen de rol van een monnik vervulde. Maar later, de duivel zou de duivel niet zijn, probeerde de duivel hem als vergelding in een ravijn te laten vallen. Tekla Haimanot was toen op weg naar het klooster Debre Dabo dat op een steile rots gebouwd is.

Debre Dabo ©Lou Andreoli Hij werd met een leren koord omhoog gehesen; de duivel knipte het koord door. Onmiddellijk kreeg hij heilige vleugels die zijn val blokkeerden en hem omhoog droegen. DSCN2214-Daarom zie je de heilige in veel kerken met vleugels afgebeeld. Een andere keer, toen hij weer tegen de loodrechte rotswand op moest, verscheen er op zijn gebed een grote slang. Tekla schrok van het monster, maar de slang sprak: “Wees niet bang, ga maar op mijn staart zitten’. En zo werd hij naar boven gedragen.Tekla 1

 

Volgens de legende  zou Tekla Haimanot uit dankbaarheid zeven jaar zonder onderbreking en staand in een vijver hebben gebeden totdat zijn been er uiteindelijk afviel. Maar dat deerde hem niet; hij ging eenvoudig door met bidden. Er wordt verteld dat het been in Addis Ababa wordt bewaard als wonderdoend relikwie. Het zou meer kracht bezitten dan alle geneesmiddelen van de wereld bij elkaar.

Spreekwoorden (Ethiopië)

Imagebloem2‘ De stem van een sterk persoon wordt onmiddellijk gehoorzaamd’

‘Door te luisteren hoop je kracht op’

‘Een slimme mond is van de grootgrondbezitter, een slimme hand is van de slaaf’

‘Wie een meisje ter wereld brengt, baart een probleem’

‘ God heeft de mensen de dag gegeven om te werken en te genieten. De nacht behoort de duivel toe’

Spreekwoorden (Ethiopië)

Imagebloem2
‘Spreken zonder spreekwoorden is als een gerecht zonder kruiden’

‘Koffie en liefde smaken heet het beste’

‘Voor iemand die verliefd is, wordt de rotswand een weide’

‘De liefde is als een pan water, dat pas na het huwelijk begint te koken’

‘Een huis zonder vrouw is als een schuur zonder vee’

De hond, de ezel en de geit

Er was eens een hond, een ezel en een geit. Ze waren dikke vrienden en wilden samen wel eens een stukje autorijden. De dieren hadden geen auto dus besloten ze om een taxi te nemen.Ze vonden het geweldig. De hond blafte opgewonden, de geit mekkerde, vooral als ze de bocht omgingen, en de ezel balkte van plezier. Aan het eind van de rit stapte de ezel uit en betaalde de taxichauffeur. De hond betaalde ook maar de chauffeur vergat het wisselgeld terug te geven. De geit stapte ook uit maar was nog zo aan het mekkeren dat zij vergat om te betalen.  

Nu weet je waarom in Afrika een hond altijd achter een auto aanrent: hij wil zijn wisselgeld terug!

En waarom een geit altijd angstig wegrent als er een auto aankomt: zij is bang dat zij nog moet betalen.

En waarom een ezel gewoon op de weg blijft staan als een auto voorbij wil: waarom zou hij aan de kant gaan, hij had toch betaald!

 Een verhaaltje uit het kinderboek: ‘Tadijas?’

  

De legende van St.Yared

Yared was de zoon van Abba Gideon, een van de priesters uit de kerk van Aksum. Hij vond het moeilijk om regels en bevelen na te leven en stond daardoor bekend als ongehoorzaam. Voortdurend werd hij gecorrigeerd en berispt omdat hij zijn les niet wilde leren. Dit werd hem op een gegeven moment te veel en hij koos het hazenpad. 

Toen hij onder een boom zat uit te rusten werd zijn aandacht getrokken door een rups die wel zeven keer de boom uitviel voordat hij de eetbare blaadjes bereikte. Yared was met stomheid geslagen door de strijdlust en het doorzettingsvermogen van het kleine beestje. Hij nam zich ter plekke voor om alle uitdagingen van het leven niet meer uit de weg te gaan en ging terug naar Aksum.

Hij stortte zich op het leren van de Bijbel, hij leerde, met behulp van God, in één dag zowel het Nieuwe als het Oude testament uit zijn hoofd. Op 14 jarige leeftijd was zijn kennis zo groot dat hij tot leraar werd benoemd. Op een dag zond God hem drie engelen die hem naar Jeruzalem brachten waar hij ontvangen werd door 24 engelen die prachtige religieuze liederen zongen. Zij werden begeleid door verschillende muziekinstrumenten waaronder: het sistrum, een grote trommel, een harp en een panfluit.

Terug in Aksum componeerde Yared met zijn goddelijke kennis vele kerkliederen, ontwikkelde een notenschrift waarop hij de muziek op perkament kon noteren (nog voordat het muziekschrift door de Europeanen werd uitgevonden). Ook de mesquamia (bidstok met platte knop) was zijn uitvinding.

De unieke Ethiopische kerkmuziek klinkt tot op de dag van vandaag in de kerken en drukt haar stempel op de Ethiopische cultuur. Als dank voor zijn werk werd Yared door de Ethiopische kerk heilig verklaard en als één van de grootste heiligen beschouwd.

Hoe een Ethiopische vrouw, haar man leert om weer van haar te houden

Voor alle situaties is er wel een legende of volksverhaal te vinden waar een goede verstaander een les uit kan trekken. In Ethiopië zijn dierenverhalen erg populair. Ze vormen een onschuldige en humoristische spiegel van de samenleving. Van het onderstaande volksverhaal zijn meerdere versies, maar de strekking is steeds dezelfde namelijk: hoe win je de liefde van een bepaald persoon?

Er was eens een vrouw die zich zorgen maakte over haar man. Hij had haar niet langer lief. Hij verwaarloosde haar en vond het niet belangrijk of zij gelukkig was. Daarom ging ze met haar probleem naar de plaatselijke tinkwola hakim (toverdokter). Vol zelfbeklag deed ze haar verhaal. “Kun je me een tovermiddel geven zodat hij weer van mij zal houden”, vroeg zij met trieste stem. De tinkwola hakim dacht een ogenblik na en antwoordde: “Ik wil je helpen, maar eerst moet je mij drie haren brengen uit de manen van een levende leeuw. Die heb ik nodig om een tovermiddel voor je te maken.”  De vrouw bedankte hem en ging naar huis. Toen zij dicht bij haar huis was, ging zij rustig op een boomstronk zitten en dacht na.  Hoe zal ik dat gaan doen, vroeg ze zich af. Er is een leeuw die vaak in de buurt van het dorp komt, maar hij is boosaardig en hij brult angstaanjagend. Na nog even gepiekerd te hebben wist ze ineens hoe ze het ging aan pakken. De volgende ochtend stond ze vroeg op, pakte een lammetje en ging op stap. Ze ging naar de plek waar de leeuw zich gewoonlijk ophield en wachtte vol ongeduld. Eindelijk zag ze de leeuw aankomen. Nu was het ogenblik gekomen. Ze stond vlug op, liet het lammetje op het pad achter en ging naar huis. En zo stond de vrouw iedere dag vroeg op en bracht de leeuw een lammetje. De leeuw leerde de vrouw kennen, want zij was iedere dag op dezelfde tijd en plaats aanwezig met een lekker mals lammetje dat zij voor zijn plezier daar bracht. Zij was echt een vriendelijke, zorgzame vrouw!  Het duurde niet lang of de leeuw begon te kwispelstaarten als hij haar zag. Hij kwam dichterbij en liet toe dat zij hem over de kop aaide en op de rug klopte. Iedere dag opnieuw nam ze er de tijd voor om de leeuw zachtjes liefkozend te aaien. Tot de dag dat zij er zeker van was dat de leeuw haar volledig vertrouwde. Toen trok ze voorzichtig drie haren uit zijn manen en bracht die enthousiast naar de hut van de toverdokter. “Kijk eens”, zei ze trots toen ze binnenkwam. “Hier zijn ze! ”. En ze gaf hem de drie haren uit de manen van de leeuw. “ Hoe heb je dat voor elkaar gekregen”, was de verbaasde vraag van de hakim. Toen vertelde de vrouw hoe zij met heel veel geduld de haren van de leeuw had verkregen. Er verscheen een brede glimlach op het gezicht van de tinkwola hakim. Hij boog zich naar haar toe en zei: “Op dezelfde manier als je de leeuw hebt getemd, zal je ook je man kunnen temmen.”