Vervoer

Ethiopië is een bergachtig en uitgestrekt land. Vliegen gaat een stuk vlotter dan over land reizen en is redelijk goedkoop. Ethiopian Airlines verzorgt vluchten vanuit de hoofdstad naar alle grote steden van het land. Als je met Ethiopian Airlines het land binnenkomt en je ticket/boardingpas bewaart, krijg je korting op binnenlandse vluchten.

Er zijn lange afstand bussen, deze vertrekken zeer vroeg in de ochtend. Wordt om een of andere reden de eindbestemming voor zonsondergang niet bereikt dan wordt er een nachtelijke stop ingelast. Bij zonsopgang wordt de reis voortgezet. Veel plaatsen, zeker in het zuiden zijn moeilijk met openbaar vervoer te bereiken. In de regentijd zijn veel wegen onbegaanbaar.

De beste manier om Ethiopië te verkennen is per huurauto met chauffeur. Je kunt zelf beter niet aan het stuur gaan zitten. Het verkeer is tamelijk chaotisch, voetgangers en vee lopen midden op de weg, het rijgedrag van de medeweggebruikers is dikwijls onvoorspelbaar en de wegenkaarten bevatten beperkte informatie. Bij een aanrijding al is het buiten je schuld, word je (bijna) altijd aansprakelijk gesteld. De chauffeur spreekt de taal en kan je in moeilijke situaties uit de brand helpen, weet waar brandstof te krijgen is en waar niet en hij brengt je de op de mooiste plekken.

Addis Ababa heeft een sneltram, blauwe en gele taxi’s, lijnbussen en minibusjes. De gele taxi’s hebben een meter.  Blauwe taxi’s niet; spreek vooraf een prijs af met de chauffeur. Minibusjes hanteren standaard lokaal tarief, stoppen op veel plaatsen en er is altijd plaats, al is het op de schoot van een medereiziger.

 

Fotograferen

Gidole

In Gidole werden wij verrast… wij werden op de foto gezet!  Iedereen lachen, zeker toen Lou zijn hand ophield en zei:”Vijf Birr”.

 

Voordat je mensen fotografeert behoor je eerst toestemming te vragen. Draai de rollen maar eens om hoe zou jij het vinden als iemand, een vreemde, zomaar een foto van je neemt?

Zeker in het zuiden van Ethiopië verwachten mensen geld als je een foto neemt. Onderhandel in zulke gevallen vooraf vriendelijk over de prijs. Meestal verwacht men een vergoeding van twee tot vijf Birr. Als je niet wilt betalen neem dan ook geen foto. Wie stiekem fotografeert kan zich problemen op de hals halen. 

Ook op religieuze plekken, zoals in een kerk of moskee, is het raadzaam om toestemming te vragen. Flitsen is meestal niet toegestaan. Bij bezienswaardigheden moet je vaak extra betalen voor filmopname.

Het is streng verboden om vliegvelden of andere strategische locaties zoals bruggen, stuwdammen, militaire locaties enz. te fotograferen.

Beleefdheids- en omgangsregels tijdens het eten

De eerste keer in een restaurantje eten, Lalibela Ine AndreoliElke maaltijd behoort te beginnen met het wassen van de handen. Er wordt namelijk geen bestek gebruikt.

De basis van iedere maaltijd is injerra, een grote, ietwat zurige, grauwkleurige pannenkoek. Deze wordt gemaakt van teff, een kleine graansoort die in Ethiopië wordt verbouwd. Bij de injerra wordt wot, een stevige, pittige saus van groenten, vlees, kip, of vis, gegeten. De saus wordt pittig gemaakt met berbere, een mengsel van rode pepertjes en andere kruiden, waaronder koriander, knoflook en verse gember.

Traditioneel wordt een grote, platte schaal met de injerra op een masob gezet, een gekleurde rieten mand metMasob, verhoogde voet. De wot wordt in ‘bergjes’ op de injerra gedeponeerd, vaak vergezeld door geiten- of schapenkaas. Het gezelschap zit rond de masob en met de rechterhand scheurt met een stukje injerra af en pakt daarmee de wot op. Daarna gaat het als een soort pakketje in de mond. De oudste persoon krijgt altijd de gelegenheid om als eerste te beginnen. Ieder eet aan de kant van het bord waar men zit. Alleen de rechterhand wordt gebruikt, de linkerhand gebruikt de Ethiopiër bij sanitaire doeleinden.Vingers aflikken, te grote happen nemen en de haren aanraken tijdens het eten wordt als onbeschaafd ervaren.

Injerra en wot, Ine AndreoliAls een van de mede-eters je aardig vindt, heb je kans dat je een gursha krijgt aangeboden. Degene die je dit aanbiedt stopt een kant-en-klaar hapje in je mond. Meestal blijft het niet bij één hapje. Het is erg onbeleefd als je de gursha weigert.

Communicatie

(Bijgewerkt 6-8-2017)

Het telefoonverkeer werkt redelijk. Vanuit de luxe hotels in de steden kun je meestal rechtstreeks bellen naar het buitenland. In de meer afgelegen gebieden moet je via een operator internationale gesprekken voeren. Het binnenlandse netwerk is regelmatig overbezet. De mogelijkheden van mobiel bellen zijn beperkt. Neem contact op met je provider om te informeren naar de mogelijkheden en de kosten. 

In de steden zijn internetcafés, maar door veelvuldige stroomuitval en andere storingen niet optimaal te gebruiken.

In de luxe hotels is veelal wifi aanwezig, maar de verbinding is over het algemeen traag. 

In Ethiopië staan radio, televisie, kranten en tijdschriften onder toezicht van de Ethiopische regering. Regelmatig wordt de sociale media…Facebook, Instagram, Twitter kritische websites enz. geblokkeerd. 

De Ethiopische munteenheid

(bijgewerkt 5-8-2017)

De Ethiopische munteenheid Birr, is onderverdeeld in 100 cent. Er zijn bankbiljetten van 1, 5, 10, 50 en 100 Birr en munten van 1, 5, 10, 25 en 50 cent.

Het is niet mogelijk om Birr’s vanuit Nederland mee te nemen. Op Op de luchthaven en in de stad kan gewisseld worden. Het is raadzaam om cash geld (euro’s) mee te nemen, want het verzilveren van travellercheques kan alleen bij de grote banken en kost je veel tijd. Creditcards zijn nauwelijks bruikbaar in Ethiopië. Er zijn weinig pinautomaten en als je er een tegen komt moet je geluk hebben dat hij werkt.

Voor de actuele wisselkoers kijk op:  http://www.xe.com/ucc/  

Tip: De eurobiljetten die je wilt wisselen moeten onbeschadigd, kreuk- en vetvrij zijn. Zorg voor voldoende klein geld, handig voor lokale gidsen, fooien en het nemen van foto’s. 

Amhaars, de officiële taal

(bijgewerkt 5-8-2017)

De officiële taal van Ethiopië is Amhaars. Het is een Semitische taal met elementen uit de inheemse Afrikaanse talen. Ze heeft klanken die voor ons onbekend zijn en soms moeilijk uit te spreken. Naast het Amhaars worden er ruim 80 inheemse talen gesproken.

Het schrift is uniek, het is afgeleid van het Himyaritische schrift en het kent 33 grondvormen die gecombineerd met aanduidingen voor klinkers uiteindelijk meer dan 200 verschillende schrifttekens opleveren.

De taal is bijzonder geschikt voor woordspelingen. De betekenis van een woord hangt vaak af van een medeklinker of klinker. Als er een klank wordt veranderd, verandert gelijk ook de betekenis en de zin van het woord. De Amharen noemen deze woordspelingen semenna worq of de was-en-goud traditie. Het verwijst naar de verloren wasmethode voor het maken van gouden juwelen. Wanneer de was, de letterlijke betekenis van het woord, wordt verwijderd blijft het goud, de harde waarheid, over. Ethiopiërs gebruiken deze woordspelingen om in moeilijke situaties, zonder grof of beledigend te zijn, de waarheid te zeggen.

Ethiopiërs stellen het zeer op prijs als de faranji (buitenlander, vreemdeling) moeite doet om enkele woordjes Amhaars te spreken. Al is het maar een groet of een bedankje. Overigens zijn er steeds meer jongeren die Engels spreken.

Kalender en tijd

(bijgewerkt 5-8-2017)  

Ethiopië gebruikt de Juliaanse kalender. Deze verdeelt het jaar in twaalf maanden van dertig dagen en één maand van vijf of zes dagen.

Vandaar de bekende reclameslogan: ‘Ethiopië, dertien maanden zon’.  

De jaartelling van de Juliaanse kalender loopt zeven tot acht jaar achter op de Gregoriaanse kalender die wij gebruiken. Nieuwjaarsdag valt op tien of elf september.

In Ethiopië begint de dag om zes uur in de ochtend, zodat de officiële tijd zes uur achterloopt bij de onze. De dag wordt verdeeld in twee keer twaalf uur, te beginnen bij zonsopgang.  Om 7.00 uur onze tijd is het één uur in de ochtend op de Ethiopische klok.  ‘s Avonds om 19.00 uur begint de avond- nachttelling opnieuw met één uur.

Heb je een afspraak met een Ethiopiër vraag dan, om misverstanden te voorkomen, welke tijd hij of zij bedoelt; de Europese of de lokale.

Het tijdsverschil met Nederland bedraagt in de zomer één uur en in de winter twee uur.