Ontmoeting bij de Tis Isat, waterval van de Blauwe Nijl

Als je aan een kind in Ethiopië vraagt wat hij/zij later wil worden dan hoor je steevast ‘teacher’ of ‘doctor’. Zo ook Martha. We hebben Martha in 2009. voor het eerst ontmoet. Gezellig en vooral serieus met haar gepraat over werkelijk van alles en nog wat. Ze was erg nieuwsgierig hoe alles in Nederland ging. We hebben het zelfs over de Nederlandse koeien gehad die in de wei lopen, altijd voedsel hebben en iedere dag gemolken worden. Ze bleef maar met haar hoofd schudden, dat zoiets bestond. Toen Lou vroeg aan haar wat ze later wilde worden kwam het antwoord snel ‘Teacher’. ‘Ik wil dat de kinderen goed onderwijs krijgen kwam er nog ernstig achteraan. ‘Goed plan’  gaf Lou als reactie. Weet je als je nu je studie voltooid hebt lijkt het je dan niet leuk om te reizen en te kijken hoe het in andere landen toegaat? Het bleef een lange tijd stil en toen kwam er een wijs antwoord: ‘Ik denk dat reizen leuk is maar ik kies om direct te gaan lesgeven; dat is veel belangrijker’! 

In 2014 zochten we haar opnieuw op met de foto’s van 2009.  Ze was verrast over haar portret maar de foto waar ze helemaal op staat vond ze qoshasha, vies, lelijk. Waarom vroegen wij. Het ging voornamelijk over de  jurk; qemies yellum teroeno. De jurk was niet goed! We hebben opnieuw met haar gepraat, nog net zo wijs als toen al was haar beroepskeuze wel veranderd, ze wilde nu doctor worden.  

Martha

Het groepje kinderen waar mee ze op stap was wilde graag op de foto, oké, kan geregeld worden. Martha bleef zichzelf bewonderen op de foto en haar hoofd schudden over de jurk.

Bet Ghiorghis ( Huis van Sint-Joris)

Bet Ghiorghis is de bekendste kerk van Ethiopië. Het ligt ten zuidwesten van het stadje Lalibela, en maakt onderdeel uit van de rots-kerken van Lalibela. De kruisvormige kerk is in haar geheel uitgehakt uit het omringende gesteente en ligt diep verzonken in de bodem. Het dak, een geliefd foto-object, is versierd met drie in elkaar passende Griekse kruisen.

Volgens de legende waren alle kerken al klaar toen Sint-Joris in volle wapenuitrusting, gezeten op een witte hengst, aan koning Lalibela verscheen en hem attent maakte op het feit dat hij vergeten had een huis voor hem te bouwen. Lalibela zette direct zijn inmiddels zeer ervaren werklieden, geassisteerd door een leger engelen, weer aan het werk om voor Sint-Joris alsnog een kerk te bouwen. Het werd de mooiste en meest gefotografeerde kerk van Lalibela. Foto’s:©Lou Andreoli

St.Joris..

Het dalende pad aan de oostkant leidt naar de ingang.

Kebran-Gabriel kerk (Tanameer)

De boot meert af aan de steiger van het eiland Kebran. De mannen gaan de Kebran-Gabrielkerk bezoeken. Ik ben niet welkom, de kerk is niet toegankelijk voor vrouwen.

De mannen lopen een minuut of tien door een dichtbegroeid bos. Eenmaal bij de kerk die gewijd is aan Gabriel, maken ze een praatje met enkele monniken en krijgen ze een stukje brood dat net gebakken is. De kerk wordt bekeken en ze mogen een blik werpen op alle kostbare dingen die de kerk rijk is

Volgens de legende is de kerk gesticht door Abuna Za Johannes uit Shoa: Op een dag toen hij uit Gondar kwam werd hij door de duisternis overvallen. Een arme visser bood hem onderdak in zijn hut. Toen de heilige de hut binnenliep, voltrok zich een wonder; langzaam vulde de hut zich met voedsel en de lege netten zaten ineens vol vis. De volgende dag wilde de heilige het eiland aan de overkant bezoeken. Ze vertrokken in een papyrusboot. Halverwege stapte de heilige, tot verbijstering van de anderen, de boot uit en vloog over het water naar het eiland. De eilandbewoners kwamen hem tegemoet en vertelden dat er op het eiland een wrede slangen-God woonde aan wie zij mensen moesten offeren. ‘Jesus Christus, is jullie God’ zei Abuna Za Johannes. ‘Hoe kunnen wij dat nu weten’ zeiden de bewoners. ‘Geef ons een bewijs dat Jezus onze God is’. De heilige doodde het monster door het met zijn handkruis aan te raken. Daarna liet hij op het eiland een kerk voor de mannen bouwen, later bouwde hij een kerk voor vrouwen op een naast gelegen eiland. Foto’s:©Lou Andreoli

Tisoha Dildil (Bahir Dar)

De oude stenen brug, Tisoha Dildil, overspant de nauwe kloof waardoor de Blauwe Nijl naar het zuiden stroomt. Hij is gebouwd in opdracht van de Portugezen (1619/1620), in de tijd van keizer Susneyos. Het was de eerste brug, in Ethiopië, die de oevers van de Blauwe Nijl met elkaar verbond.

brug

De oude brug brengt je naar Tis Isat, de prachtige waterval van de Blauwe Nijl. Het meisje, een van de vele kinderen, die kalebassen, mandjes en andere frutseltjes te koop aan bieden, wilde wel even poseren. Foto’s:©Lou Andreoli

Eiland Narga (Tanameer)

Onze boot legt aan op het eilandje Narga, ten zuidwesten van het eiland Dek. We lopen via een smal pad naar de Narga Selassiekerk.  De naam van de kerk betekent ‘Rustplaats van de Drie-eenheid’.

Volgens de legende heeft koningin Mentwab de plek uitgekozen waar de kerk is gebouwd.Tijdens een reis nam ze even rust; zittend tegen een boom viel ze in slaap. Ze kreeg in haar droom de opdracht van God om op deze plek een kerk te bouwen. Toen ze wakker werd, riep ze: ‘Narga’ (laten wij bouwen). Zij liet alle bouwmaterialen vanuit Gondar hier naartoe brengen..Het verhaal gaat verder dat de deur van de kerk gemaakt is van de boom waartegen de koningin in slaap viel.De kerk heeft prachtige schilderingen. Foto’s:©Lou Andreoli

De rotskerken van Lalibela

Lopend in het onderaards gangenstelsel met zijn vele gangen, steegjes, smalle richels en uitgesleten trappen, omgeven door de mystieke sfeer van geurende wierookbranders, priesters met handkruisen, monniken in opvallende knalgele gewaden, biddende pelgrims, ritueel schoenen aan en uit en de vele prachtige uitgehouwen kerken  kwamen we deze vriendelijke man tegen. 

De kerkdeur op een kier…even een luchtje scheppen en een praatje maken met bezoekers. 

lalib

Foto’s:©Lou Andreoli

Debre Maryam kerk

debre-mariam

Vanuit Bahir Dar ligt de kerk vlakbij de oostoever. Volgens de legende zou het water voor de voeten van Abuna Thadewos zich hebben teruggetrokken zodat hij het eiland veilig kon bereiken. Hij bouwde de kerk in de eerste helft van de 13de eeuw. 

debre-mariam

In de tweede helft van de 19de eeuw gaf  Tewodros II de opdracht om de kerk te verbouwen.

debre-mariam

Er zijn nog vele oudheden te bewonderen zoals: een handgeschreven evangelie uit de 14de eeuw, klokken, kruisen en vele schilderingen.

De Yemrehana-Krestoskerk (Lalibela)

De Yemrehana-Krestoskerk (Christus wijst ons de weg) is gesticht in de eerste helft van de twaalfde eeuw door koning Yemrehanna Krestos. Deze vrome koning wordt ook wel ‘Priester-koning’ genoemd en is door de de kerk van Ethiopië als heilige erkend.Hij droeg veertig jaar lang iedere dag de H. Mis op en consacreerde het brood en de wijn, die volgens de overlevering door engelen werden gebracht. Het kerkje bevindt zich in een grot op de berg Abuna Yosef op ongeveer 24 kilometer van Lalibela.

kerk

De overhangende grot is afgeschermd door een muur met een poort. Als je de poort passeert kom je op de binnenplaats waar het kerkje staat. Het mausoleum van koning Yemrehana Krestos ligt schuin achter het kerkje en aan de achterzijde, tegen de basaltlagen aan, is een soort kerkhof ontstaan.

kerk

priester-krestos

Het kerkje is opgebouwd met balken van olijfhouten en steen. De vierkante ramen geven het gebouw door de verschillende ingezette bewerkte kruisvormen een bijzonder aanzien. Er zijn drie ingangen: een voor priesters, een voor mannen en een voor vrouwen. De muren zijn voorzien van prachtige schilderingen. Als je iets van het mausoleum wilt zien heb je een zaklamp nodig want het is daar aardedonker.

kerk

Het ‘kerkhof’ bestaat uit skeletten, beenderen en andere stoffelijke resten van pelgrims die hier de hongerdood zijn gestorven. Alles ligt als een onordelijke bende door elkaar. Het doet enigszins luguber aan omdat botten en beenderen goed herkenbaar zijn. Zo steekt een hand omhoog met een wijzende vinger naar boven. Bijzonder om te zien, maar je moet dan wel even vergeten dat dit alles aan mensen heeft toebehoord.

De kerk wordt bezocht door vele pelgrims. Voordat ze aan de lange terugtocht beginnen wordt er een rustpauze ingelast.

De Naakuto-Laabkerk (Lalibela)

kerkjeDe Naäkuto-Laäbkerk, gewijd aan Maria, ligt in een grot onder een waterval. In het kleine rechthoekige kerkje wordt dit water opgevangen in stenen bekkens. kerkjeEr worden geneeskrachtige eigenschappen aan toegekend. Pelgrims, overal vandaan, komen speciaal voor dit heilige water hiernaartoe. Het kerkje heeft een vreemde, ongrijpbare sfeer. De oude stenen bekkens met het druppende en spetterende heilige water stralen oudheid en vroomheid uit. Dat wordt teniet gedaan door de priester, die met een felgekleurd plastic bekertje het water opschept om het vervolgens in een vies, oud keteltje te gieten, waarmee de flessen en andere voorwerpen worden gevuld, die de gelovigen mee naar huis nemen. Afhankelijk van wat ze te besteden hebben, gaan de pelgrims met een grote of kleine hoeveelheid heilig water op weg naar huis.

In de grot liggen liggen hier en daar kleden op de grond en er staan allerlei kerkattributen zoals kerktrommels, sistra’s, standaards voor geschriften en leunstokken. De priester van het kerkje is ontzettend trots en enthousiast als hij ons alles laat zien.

kerk

Lappen stof worden van de schilderijen weggeschoven of verwijderd.Volgen oud gebruik worden belangrijke schilderingen afgedekt met ‘gordijnen’ zodat ze onzichtbaar worden voor oneerbiedige blikken. Oude bijbels worden te voorschijn gehaald, het processiekruis wordt getoond, een oude kroon wordt opgezet en trommels worden bespeeld. Het kerkje en de priester laten een bijzondere indruk bij ons achter. Foto’s:©Lou Andreoli